Auteur: Rico

Pilot: EPS-verpakkingen uit ziekenhuizen krijgt tweede leven

Geschreven door Rico. Gepost in Nieuws, Verpakkingen.

Stybenex Verpakkingen, vereniging van fabrikanten van EPS-verpakkingen, is samen met project- en adviesbureau Lentekracht en verschillende zorgpartners, een pilot gestart voor gescheiden inzameling van EPS binnen de zorg. Het doel? Zicht krijgen op de logistieke, praktische en duurzame mogelijkheden om gebruikte EPS-verpakkingen gescheiden in te zamelen en opnieuw in te zetten.

Om kwetsbare medische producten tijdens transport te beschermen, gebruiken ziekenhuizen dagelijks verpakkingen van EPS (geëxpandeerd polystyreen). Dit lichte en sterke materiaal beschermt namelijk uitstekend. Helaas belandt het EPS na gebruik soms nog bij het restafval. En dat is zonde, want EPS is uitstekend herbruikbaar en 100% recyclebaar.

De eerste resultaten

Aan de hand van gesprekken en onderzoeken bij diverse ziekenhuizen is duidelijk geworden dat er veel bereidheid is om circulair te werken, maar dat praktische uitdagingen, zoals beperkte ruimte of vaste afvalroutes, dit soms lastig maken. Toch blijkt de motivatie groot genoeg om de proef te starten.

De pilot loopt momenteel bij het IJsselland Ziekenhuis en Franciscus Gasthuis & Vlietland. Zorgservice XL verzorgt de logistiek en levert het ingezamelde EPS aan bij Koninklijke Hordijk, waar het opnieuw wordt verwerkt tot hoogwaardige toepassingen zoals isolatie- en vloerverwarmingsplaten.

Stap naar een circulaire verpakkingsketen

Met dit project laten de partners zien dat duurzaam omgaan met verpakkingen ook in complexe logistieke omgevingen mogelijk is. 

De komende maanden wordt gemeten hoeveel EPS op deze manier behouden blijft voor hergebruik. Zo zet de zorgsector samen met de EPS-keten een belangrijke stap richting een circulaire toekomst.

 

De zorg ontlasten én verduurzamen met EPS

Geschreven door Rico. Gepost in Nieuws, Zorg.

EPS, geëxpandeerd polystyreen, wordt al jarenlang gebruikt in de zorg, vooral voor het verpakken en vervoeren van medische producten zoals bloedbuisjes en laboratoriummaterialen. 

EPS is licht, stevig en hygiënisch, maar ook volumineus. Gebruikt EPS verwerken in een goed gescheiden afvalstroom kan daarom voor zorginstellingen een uitdaging zijn. Dat is het echter niet voor Diagnostiek voor U. Dit diagnostisch centrum in Eindhoven laat zien dat EPS niet het einde van de keten hoeft te zijn – maar juist het begin van iets nieuws.

Waarom EPS onmisbaar is in de zorg

Bij bloedafnames draait alles om betrouwbaarheid, snelheid en veiligheid. De duizenden bloedbuisjes die dagelijks worden vervoerd, moeten goed beschermd zijn tegen schokken en temperatuurschommelingen. EPS is daarvoor ideaal. Het isoleert, is licht van gewicht en breekt niet.

Geen wonder dus dat een organisatie als Diagnostiek voor U – met tientallen priklocaties in en rond Eindhoven – jaarlijks zo’n 7 650 EPS-trays gebruikt. Maar wat gebeurt er na gebruik?

De circulaire keten van EPS trays

Binnen Diagnostiek voor U bracht Anne‑Lieke Mikkers‑Breuer samen met collega’s uit het Greenteam in kaart hoeveel EPS er de organisatie gebruikte, en startte een zoektocht naar een manier om het te recyclen.

Die vond ze via Stybenex, branchevereniging van de EPS-industrie, en recycler Poredo by BEWI. Met hun hulp ontstond een circulaire keten: gebruikte trays worden verzameld op de hoofdlocatie en per elektrische bus naar de recycler gebracht. Daar worden de trays vermalen tot kleine korrels voor gebruik in bijvoorbeeld isolatiematerialen. 

Slimme logistiek, groot effect

Wat dit systeem bijzonder maakt, is dat het nauwelijks extra moeite kost. De chauffeurs die bloedmonsters ophalen bij priklocaties, nemen meteen de gebruikte EPS-traytjes mee terug. Zo wordt bestaande logistiek slim ingezet voor recycling. Het resultaat? Een CO₂-besparing van zo’n 300 kg dankzij de inspanningen van Diagnostiek voor U.  

Een prijs voor circulair denken

Voor dit initiatief ontving Diagnostiek voor U de allereerste Circulaire EPS Award van Stybenex en Slim Verpakken. Een erkenning voor het feit dat circulair denken ook in de zorgsector handen en voeten kan krijgen – met dank aan de inzet van medewerkers die verder durven denken dan de standaardoplossing. 

Wat kunnen andere zorgorganisaties doen?

Het voorbeeld van Diagnostiek voor U laat zien dat circulaire oplossingen vaak dichterbij zijn dan je denkt. Het vraagt om inzicht in je materiaalstromen, betrokken collega’s én de wil om te zoeken naar slimme samenwerkingen.

Lees ook: Plastic verpakkingen stoten minder CO2 uit dan alternatieve verpakkingen

Diagnostiek voor U ontvangt eerste Circulaire EPS Award

Geschreven door Rico. Gepost in Nieuws, Zorg.

Slim omgaan met verpakkingen van EPS levert niet alleen milieuwinst op, maar vanaf nu ook erkenning. Diagnostiek voor U heeft als eerste zorgorganisatie de Circulaire EPS Award in ontvangst genomen – een nieuwe onderscheiding voor organisaties die EPS hergebruiken of gescheiden inzamelen en aanbieden voor recycling.

Het ideale beschermingsmateriaal

EPS – oftewel geëxpandeerd polystyreen – is bijzonder sterk, licht van gewicht en kan in de perfecte pasvorm worden geproduceerd. Daardoor is het een ideaal beschermingsmateriaal voor veelgebruikte medische producten, zoals bloedbuisjes. Bovendien is EPS herbruikbaar én 100% recyclebaar. Dat maakt het uitermate geschikt voor toepassingen in de zorg en voor circulaire verwerking. Steeds meer organisaties ontdekken de waarde van goede inzameling, en Diagnostiek voor U laat op inspirerende wijze zien hoe dat in de praktijk werkt.

De organisatie gebruikt jaarlijks ruim 7.000 EPS-trays voor het vervoer van bloedbuisjes. Om dit materiaal een tweede leven te geven, zocht het interne Greenteam naar een slimme oplossing. Met inzet van medewerkers van onder andere de bloedafnamedienst werd een inzamelsysteem opgezet waarmee de trays voortaan apart worden ingezameld. Het EPS wordt vervolgens gerecycled bij Poredo by BEWI en daarna opnieuw gebruikt voor bijvoorbeeld isolatietoepassingen.

Het resultaat? Een jaarlijkse besparing van 300 kilo CO₂ én een prachtig voorbeeld van circulair denken binnen de zorg.

Dat is een Award waard

De Circulaire EPS Award werd feestelijk uitgereikt op de hoofdlocatie van Diagnostiek voor U. Rogier Goes, directeur van branchevereniging Stybenex Verpakkingen, overhandigde de Award aan Anne-Lieke Mikkers-Breuer, lid van het Prik- en Greenteam, en Tom van den Oord, duurzaamheidscoördinator van de organisatie. Presentatrice Laurien Verstraten begeleidde de uitreiking.

“Dit initiatief onderstreept dat relatief kleine veranderingen in de dagelijkse praktijk al een groot verschil kunnen maken. Dat verdient navolging,” aldus Rogier Goes.

Over de Circulaire EPS Award

De Circulaire EPS Award is een gezamenlijk initiatief van Slim Verpakken en Stybenex Verpakkingen – de branchevereniging van Nederlandse fabrikanten van EPS-producten. Met deze Award zetten zij organisaties in het zonnetje die actief bijdragen aan de circulaire verwerking van EPS. Door het materiaal gescheiden in te zamelen en aan te bieden aan erkende verwerkers, kan EPS keer op keer worden gerecycled. Om opnieuw kwetsbare producten te beschermen, of bijvoorbeeld als isolatiemateriaal.

Ook aan de slag met circulair EPS?

De aanpak van Diagnostiek voor U laat zien: met een gemotiveerd team en een slimme werkwijze kan elke organisatie bijdragen aan een duurzamere toekomst.
 Wil je weten wat jouw organisatie kan doen met EPS-recycling? Neem contact met ons op via info@slimverpakken.nl – we denken graag met je mee.

📸 Op de foto: Anne-Lieke Mikkers-Breuer (Diagnostiek voor U), Rogier Goes (Stybenex), Laurien Verstraten (Slim Verpakken) en Tom van den Oord, duurzaamheidscoördinator bij Diagnostiek voor U

Electrolux kiest opnieuw voor EPS als duurzaam verpakkingsmateriaal

Geschreven door Rico. Gepost in Nieuws, Verpakkingen.

In een poging de milieu-impact van haar verpakkingen te verminderen, kiest Electrolux na uitvoerig onderzoek opnieuw voor EPS als voornaamste verpakkingsmateriaal. Deze keuze is opvallend, omdat de fabrikant van huishoudelijke en professionele apparaten aanvankelijk van plan was de EPS verpakkingen te vervangen door papieren verpakkingen. 

Circulair EPS is de beste verpakking en bescherming voor jouw product. Weten waarom? Lees de 8 redenen om te kiezen voor verpakkingen van EPS.

Geen milieuvoordelen voor karton

Electrolux wil voor haar verpakkingen een balans vinden tussen milieuvriendelijkheid enerzijds en de praktische bescherming van haar grote, zware en breekbare apparaten anderzijds. In die zoektocht blijkt nu dat een keuze voor papieren verpakkingen leidt tot een toename van de ecologische voetafdruk en grotere hoeveelheden afval. De benodigde hoeveelheid karton om de veiligheid van de producten te garanderen, deed de milieuvoordelen teniet. Daarnaast laten aanvullende simulaties zien dat kartonnen verpakkingen te weinig bescherming bieden tegen externe omstandigheden, zoals een hoge luchtvochtigheid.

Keuze voor circulair EPS

Dankzij de uitkomst van het onderzoek kiest Electrolux ervoor om het gebruik van EPS te continueren, vanaf nu met zo veel mogelijk gerecycled EPS. EPS is heel eenvoudig en oneindig te recyclen. Daarnaast wil Electrolux het gebruik van verpakkingsmateriaal beperken.

Karton is geen duurzame oplossing

Dit voorbeeld van Electrolux laat zien dat het vervangen van plastic verpakkingen door karton geen duurzame oplossing is, zoals recent ook al werd geconcludeerd door  de Rabobank. Tot dezelfde conclusie kwam het rapport van een coalitie van NGO’s bestaande uit het European Environmental Bureau, Zero Waste Europe, Fern, Environmental Paper Network en de Rethink Plastic Alliantie.

Levenscyclusanalyse toont aan: koeldoos van karton is niet beter voor milieu dan een EPS-doos

Geschreven door Rico. Gepost in Dit is EPS, Nieuws, Verpakkingen.

In een vergelijkende levenscyclusanalyse zijn de milieueffecten van kartonnen koeldozen vergeleken met die van koeldozen gemaakt van geëxpandeerd polystyreen (EPS). Tegen de verwachting van de publieke opinie in blijken koeldozen van karton niet milieuvriendelijker te zijn dan hun EPS-tegenhangers. De studie wijst uit dat de CO₂-impact van beide soorten dozen waarschijnlijk gelijkwaardig is, terwijl EPS-dozen op de totale milieuvoetafdruk en belangrijke specifieke milieueffecten, zoals emissies naar water, beter scoren.

Karton versus EPS

In de studie zijn de ‘Papercooler’, een volledig kartonnen koeldoos, en de ‘EcoCooler’, een grotere variant met kartonnen wanden gevuld met cellulose-isolatiemateriaal, vergeleken met hun respectievelijke EPS-equivalenten van dezelfde omvang.

De Milieuvoetafdruk

Volgens de Product Environmental Footprint (PEF), een maatstaf die de milieu-impact van producten kwantificeert gedurende hun hele levenscyclus, is de in het onderzoek gemeten impact van de kartonnen Papercooler en Ecocooler maar liefst 2,91 en 1,55 keer zo groot als die van EPS-koeldozen. Dit verschil wordt nog duidelijker als we kijken naar specifieke milieueffecten.

Specifieke milieueffecten

De invloed op zoetwaterorganismen van toxische stoffen die in het milieu terechtkomen is bij de kartonnen Papercooler 201 keer groter en bij de kartonnen Ecocooler 96 keer groter dan voor EPS. En ook de milieu-impact door de potentiële opwarming van de aarde door veranderingen in landgebruik is voor de papieren Papercooler en Ecocooler 75  en 38 keer groter dan voor de vergelijkbare EPS-koeldoos.

Alle resultaten op een rij bekijken? Download onze factsheet met de belangrijkste resultaten van deze vergelijkende levenscyclusanalyse.

De algemene perceptie ontkracht

Deze resultaten ontkrachten de algemene perceptie dat karton een milieuvriendelijker verpakkingsmateriaal is. De resultaten zijn ook in lijn met het toenemend aantal onderzoeken en rapporten dat aantoont dat het vervangen van plastic verpakkingen door papier geen vanzelfsprekende duurzame oplossing is. Daarnaast tonen de bevindingen van de levenscyclusanalyse aan dat bij de keuze voor verpakkingsmaterialen aandacht nodig is voor totale milieu-impact gedurende het volledige productieproces ervan.

Heb je vragen over deze vergelijkende LCA-studie? Mail je vraag naar r.goes@stybenex.nl.

CoolBlue compacteert EPS in eigen pers

Geschreven door Rico. Gepost in Verpakkingen.

EPS (vaak nog bekend als ‘piepschuim’) is uitermate geschikt om producten zoals huishoudelijke apparaten te beschermen, bijvoorbeeld in de verpakking van wasmachines en televisies.

Goed om te weten: ook na gebruik is EPS een zeer waardevolle grondstof voor recycling. EPS bestaat voor 98% uit lucht en is dus heel licht in gewicht, maar zorgt wel voor ruimtebeslag in de restafval container.

Kijk in deze video hoe Coolblue het EPS in een pers compacteert en daarmee zijn afvalkosten aanzienlijk verlaagt én bijdraagt aan recycling en een beter milieu. Diverse gespecialiseerde bedrijven bieden zich aan voor het inzamelen, ophalen en recyclen van EPS (piepschuim) in de elektronica-keten.

 

Rabobank: ‘Plastic verpakkingen vervangen door papier geen duurzame oplossing’

Geschreven door Rico. Gepost in Onderzoek.

De Rabobank waarschuwt dat het vervangen van plastic verpakkingen door papieren verpakkingen geen duurzame oplossing is. In een rapport stelt de bank dat voor de productie van papieren verpakkingen waarschijnlijk meer energie nodig is en dat er meer CO2 vrijkomt. Ook zijn er extra materialen nodig om papier geschikt te maken, materialen die de recycling of biologische afbreekbaarheid kunnen verhinderen.

Een foutieve aanname bij consumenten

Volgens de Rabobank kiezen marktpartijen voor papieren verpakkingen omdat consumenten veronderstellen dat papieren verpakkingen duurzamer en van hoge kwaliteit zijn. Maar, ‘in tegenstelling tot wat consumenten denken, is het vervangen van plastic door papier en pulp echter niet zo duurzaam’, zegt Jim Owen, senior analist Packaging & Logistics bij de Rabobank. De analist wijst erop dat er voor papieren verpakkingen meer materiaal nodig is om dezelfde robuustheid als plastic verpakkingen te bereiken, met “naar verwachting intensievere productieprocessen en duurdere verpakkingen tot gevolg”.

Steeds meer onderzoek

De waarschuwing van de Rabobank staat niet op zichzelf. Eerder waarschuwde een coalitie van onafhankelijke organisaties, zoals European Environmental Bureau en Zero Waste Europe al voor de negatieve gevolgen van het gebruik van papier. 

In het rapport spreekt de Rabobank de positieve verwachting uit dat overheden en marktpartijen uiteindelijk de meest duurzame keuzes zullen maken: ‘Het commitment van de verpakkingsindustrie om duurzaamheid en circulariteit in haar verpakkingsoplossingen te realiseren, evolueert wereldwijd’.

Wil je op de hoogte blijven van het laatste nieuws uit de wereld van duurzame verpakkingen? Volg ons op LinkedIn. 

Nederland levert steeds meer EPS in voor recycling

Geschreven door Rico. Gepost in Dit is EPS, Nieuws.

De hoeveelheid EPS-verpakkingen die Nederlanders jaarlijks inleveren op de milieustraat is opnieuw toegenomen. De nieuwste telling komt uit op 1.7 miljoen kilo. Dat blijkt uit onderzoek van branchevereniging Stybenex op basis van cijfers van Afvalgids. EPS dat is verzameld op de milieustraat wordt bijna volledig gerecycled voor nieuwe EPS-isolatieproducten.

EPS is een veelgebruikt verpakkingsmateriaal voor onder andere elektronica en witgoed, zoals televisies en koelkasten. Maar ook voedsel, medicijnen en tal van andere producten worden verpakt in EPS. EPS, dat staat voor geëxpandeerd polystyreen, is licht, sterk en makkelijk te recyclen.

Voor het onderzoek zijn de inzamelcijfers over 2021 van alle Nederlandse milieustraten meegenomen. Op 270 milieustraten kan EPS apart worden aangeboden. Dat leverde dit jaar meer dan 1,7 miljoen kilo EPS op. Dat is 241.000 kilo meer dan het voorgaande jaar, oftewel een stijging van ruim 15%.

Meer milieustraten zamelen EPS gescheiden in 

Het is voor Nederlandse huishoudens en bedrijven steeds makkelijker om EPS in te leveren op een milieustraat. Van de 360 milieustraten in Nederland zamelen 270 milieustraten EPS gescheiden in. Dat is een stijging van 10,6% ten opzichte van een jaar eerder. 

Rotterdam en Montfoort grootste inzamelaars

Van alle gemeenten in Nederland leveren Rotterdammers bij elkaar opgeteld het meeste EPS in. Andere koplopers zijn de steden Amsterdam, Utrecht en Groningen. Inwoners van Montfoort, Vlieland en Oosterhout leveren per persoon het meeste EPS in. 

Op naar 300 milieustraten

De Nederlandse fabrikanten van EPS verpakkingen, verenigd in branchevereniging Stybenex, stimuleren het inzamelen van EPS om zo veel mogelijk EPS te kunnen recyclen. Zij hebben zich ten doel gesteld dat in 2025 meer dan 300 milieustraten EPS gescheiden inzamelen.

EPS wereldwijd grootschalig gerecycled

Geschreven door Rico. Gepost in Nieuws.

Nieuw onderzoek laat zien dat EPS wereldwijd grootschalig wordt gerecycled. Met recyclingpercentages van meer dan 30% in Noord-Amerika, 40% in Europa en meer dan 50% in Japan, China en Zuid-Korea, voldoet EPS aan de criteria die zijn opgenomen in het United Nations Environmental Programme. 

EPS gerecycled in 35 landen

Wereldwijd hebben 4.2 miljard mensen in 34 landen de mogelijkheid om EPS te recyclen. EPS is het op twee na meest gerecyclede verpakkingsmateriaal. Dat resultaat is bijzonder, te meer omdat minder dan 2% van het geproduceerde verpakkingsmateriaal van EPS is. 

EPS is niet alleen 100% recyclebaar

In de circulaire economie gaat het er niet alleen om dat een product 100% recyclebaar is. Zeker zo belangrijk is dat recycling ook feitelijk plaatsvindt. De Ellen MacArthur Foundation is een invloedrijke internationale organisatie die het concept van een circulaire economie ontwikkelt en promoot door samen te werken met bedrijven, beleidsmakers en academici. Zij (en in haar kielzog het United Nations Environmental Programma) hanteert het uitgangspunt dat de recyclebaarheid van verpakkingen ‘in praktijk en op schaal’ moet zijn bewezen. Op grond van de nieuwe data wordt bevestigd dat EPS niet alleen recyclebaar is, maar dat het ook op grotere schaal feitelijk plaatsvindt. 

Nederland wereldwijd koploper

Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat Nederland koploper is in Europa en daarbuiten. Nederland recyclet 59% van de EPS-verpakkingen en bijna 100% van alle EPS-viskisten en EPS gebruikt in de tuinbouw (trays en kweekbakken). Huishoudens kunnen op de milieustraat EPS apart aanbieden voor recycling.

Zoekt u naar circulaire oplossingen en wilt u de CO2 footprint van uw bedrijf verlagen? Er staat een netwerk aan inzamelbedrijven, sorteerders en recyclers klaar om uw EPS te recyclen. Download onze factsheet met inzameladressen in Nederland of kijk op EPSCycle.org voor inzameladressen in Denemarken, Duitsland en Nederland. 

Nederlandse fabrikanten EPS-producten zijn aangesloten bij EPS Cycle

De Nederlandse resultaten voor het recyclen van EPS behoren tot de beste van de wereld. Stybenex, branchevereniging van EPS-fabrikanten, is als een van de initiatiefnemers aangesloten bij EPS Cycle. EPS Cycle is een Europees terugnamesysteem dat de inzameling en recycling van gebruikte EPS-materialen promoot en makkelijker maakt. Het doel van EPS Cycle is het bevorderen van de recycling van EPS-materialen uit zowel de bouw- als de verpakkingssector.

Milieuonderzoek: papier geen duurzaam alternatief voor kunststof verpakking

Geschreven door Rico. Gepost in Onderzoek.

Voedselverpakkingen op papierbasis worden op de markt gebracht als een duurzaam alternatief voor plastic, hoewel ze meestal worden gecombineerd met plastic of andere chemische coatings, zelden gerecycled materiaal bevatten en wereldwijd ontbossing en industrieel waterverbruik in de hand werken. Dit blijkt uit het rapport van een coalitie van NGO’s bestaande uit het European Environmental Bureau, Zero Waste Europe, Fern, Environmental Paper Network en de Rethink Plastic Alliantie.

Wil je het rapport zelf lezen? Download het rapport hier.

Moeilijk te recyclen

Ondanks de perceptie van papier als een recyclebaar materiaal, wijst het rapport op de ernstige beperkingen van recycling voor voedsel- en drankverpakkingen op basis van papier. Deze verpakkingen worden bijna altijd gecombineerd met plastics of chemicaliën om ze waterdicht of vetbestendig te maken, wat het recyclingproces bemoeilijkt. In de praktijk betekent dit dat voedselverpakkingen vaak worden verbrand of gestort.

Ontbossing

Papieren verpakkingen zijn een van de belangrijkste oorzaken van ontbossing, zowel in Europa als wereldwijd. Ongeveer 90% van de papierpulp wordt gemaakt van hout, en de productie van papier is verantwoordelijk voor ongeveer 35% van alle gekapte bomen wereldwijd​. Deze productie heeft geleid tot waterschaarste, bosbranden en verlies aan biodiversiteit in diverse landen.

De grootste bron van verpakkingsafval

De productie van papier is een grote bron van afval. In 2020 werd er in de Europese Unie 32,7 miljoen ton afval gegenereerd door papieren verpakkingen, wat meer is dan het totale afval van de twee volgende grootste materiaalstromen, plastic (19,4%) en glas (19,1%), gecombineerd​. 

Veel water nodig

De productie van papier is een water intensief proces, waarbij grote hoeveelheden water worden gebruikt voor verschillende fasen van de productie, zoals het pulpen van hout, het bleken van de pulp en het uiteindelijke vervaardigen van papier. De waterbehoefte van papierfabrieken leidt tot waterschaarste in regio’s waar waterbronnen al onder druk staan. Volgens het rapport zorgt de aanwezigheid van papierfabrieken in bijvoorbeeld Brazilië en Denemarken er al aantoonbaar voor dat omliggend bebost gebied bedreigd is door een watertekort. 

Plastics vervangen door papier is niet de oplossing

Het rapport benadrukt het belang van het herzien van de EU-regelgeving inzake verpakkingen en verpakkingsafval (PPWR) om een einde te maken aan het verspillende model van papieren wegwerpverpakkingen. Het pleit voor het bevorderen van goed ontworpen hergebruik systemen, in plaats van het simpelweg vervangen van plastic door papier, dat niet de duurzame oplossing blijkt te zijn die veel mensen denken dat het is.

Wil je het rapport zelf lezen? Download het rapport hier.

Wil je over dit onderwerp meepraten? Dat kan via LinkedIn.

Blijf automatisch op de hoogte

Meld je aan voor onze maandelijkse nieuwsbrief over duurzamer verpakken en praat mee via sociale media. 

SlimVerpakken is een initiatief van Stybenex-Verpakkingen, vereniging van fabrikanten van EPS-verpakkingen
Stybenex Verpakkingen is lid van EUMEPS

Privacyverklaring